۰۶ مهر، ۱۳۸۳


دانیل لانگلبن ۱ سعی کرد با آزمایشی توسط دستگاه fMRI (خودم:فارسیشو نمی دونم) قسمت فعال مغزرا (که به خاطر فعالیت بیشتر،خون در آن بیشتر جریان پیدا میکند) در عین دروغگویی شناسایی کند. این آزمایش به این صورت بود که به شخص مورد آزمایش یک کارت از بین ۳۶ کارت ، داخل پاکتی داده میشد، و کسی جز خود شخص نمی دانست که آن کدام کارت هست.بعد از دیدن کارت، شخص در این دستگاه قرار داده میشد، و به او همه ۳۶ کارت یکی یکی نشان داده میشد، و او باید در مورد تمام آنها به این سوال جواب منفی می داد که آیا آن کارت،همان کارت داخل پاکت هست یا نه، در نتیجه یکی از ۳۶ جواب او به هر صورت باید دروغ می بود، و محققان سعی داشتند که آن یک دروغ را از روی نمودار کشیده شده به وسیله این دستگاه کشف کنند.حیرت انگیز اینکه در اين آزمايش ،دروغ يکايک افراد مورد آزمايش کشف شد, به این صورت که هنگام دروغگويی قسمتهای خاصی از مغز فعال مي شوند که در نمودار مشخص مي شدند.لانگلبن توضيح می دهد:" اينطور که به نظر مي رسد، قبل از اينکه دروغ بتواند به زبان بيايد، بايد در مغز ماچيزی به کنار زده شود که احتمالا همان واقعيت است".نتیجه اینکه در حين دروغ گفتن، مغز ما فعاليت بيشتری نسبت به حالت عادی( يعنی وقتی که دروغ نمی گوييم) دارد، و سعی می کند اول از همه از اين جلوگيری کند که ما حقيقت را به زبان بياوريم. این خود باعث میشود که زمان عکس العمل ما هنگام بیان یک پاسخ دروغ، بیشتر از این زمان در مورد پاسخ های راست ما باشد.
اين سوال که چه نشانه های بدنی يک دروغگو را "لو ميدهد"، سوالي است که پاول اکمن ۲ را حدود بيست سال به خود مشغول داشته است.یکی از معروفترين آزمايشهای او در اين زمينه به اين صورت است: به گروهی از کارآموزان رشته پرستاری ، فيلمی باصحنه های رقت انگيز از کسانی که بايد دست يا پايشان قطع مي شد، نمايش داده شد. بعد از آن از آنها خواسته شد که در مصاحبه با يک خبرنگار (که آن فیلم را ندیده است) به دروغ توضيح بدهند که چند لحظه پيش فيلمی از صحنه های زيبای طبيعت ديده اند.برای مقایسه،در مرحله دوم، يک فيلم ديگر با صحنه های زيبا نمايش داده مي شد که آنها بايد آن فيلم را همانگونه که ديدند (يعنی با بيان واقعيت) برای خبرنگار وصف ميکردند. اکمن از يکايک آنها در حين مصاحبه فيلم برداری کرد، و حالتهای صورت آنها را زير نظر گرفت، و به کشف جالبی رسيد: حتی ماهرترين دروغگو ها نتوانستند احساس درونی خود را کاملا مخفی کنند.البته فقط برای مدت زمانی کمتر از يک ربع ثانيه این"حالتهای صورت ذره بينی" خود را نشان می دهند. در حین این زمان بسیار کوتاه ،ماسکی که بر صورت داشتند به کناری مي رفت و احساس واقعی آنها مثل احساس انزجار(خودم :از فيلمی که ديده بودند) يا دستپاچگي، صاعقه وار خود را نمايش می داد، قبل از اينکه در پشت لبخندی دوباره پنهان شود. اکمن در اين مورد توضيح ميدهد:"ما قبل از اينکه حس کنيم،فکر نمی کنيم! اگر حسی هم هنوز برايمان آگاهانه نباشد، حالتهای صورتمان مطابق آن تغيير ميکند" . غير از حالتهای صورت ،حرکات افشا کننده ديگری هم در اين افراد ديده شد،مثل تکان دادن سر يا بالا انداختن شانه.البته همه اينها همانطور که گفته شد در مدت زمان بسيار کوتاهی و تنها با نمايش آرام فيلم قابل تشخيص بودند.
به همين دليل است که ما در کشف دروغگويی ديگران معمولا کارآگاههای خوبی نيستيم، اينطور که از آزمايشهای بلا ده پاولو ۳، روانشناس دانشگاه ويرجينيا نتيجه گرفته ميشود، ما حدودا ۵۰٪ از دروغهای ديگران را ميتوانيم تشخيص دهيم،يعنی احتمال آن از انداختن سکه بيشتر نيست! اما يک دسته خاصی وجود دارند که دروغهای ديگران را بهتر کشف مي کنند، نه،منظور ماموران سازمان سيا نيست! بلکه کسانی که به دليل آسيب قسمت چپی مغز، معنای لغات را تک تک درک مي کنند، ولی معنای کل جملات را نميتوانند بفهمند( Aphasiker). وقتی که يکی از سخنرانيهای رونالد ريگان را به گروهی از آنان نمايش دادند، در بعضی از قسمتهای آن، اين گروه به شدت به خنده افتادند، چون آن کلمات خاص را به عنوان دروغ درک کرده بودند. بعدا مشخص شد که آن سخنان واقعا دروغ بوده است. در طی آزمايشهای مختلفی که با اين گروه انجام شده است، آنها توانسته اند حدودا در ۶۰٪ موارد، دروغهای ديگران را تشخيص دهند. وقتی که هنگام پخش ويدئو، صدای آنرا قطع می کردند و گروه مورد آزمايش فقط به تصوير توجه مي کردند، توانايی تشخيص دروغ در آنها به ۷۵٪ مي رسيد. نانسی اکوف ۴، که به همراه پاول اکمن اين آزمايشات را انجام مي داد، در اين مورد مي گويد:"احتمالا زبان باعث پوشيده شدن فرمهای ديگر برقراری ارتباط مي شود. اينکه ما به حرفهای ديگران گوش ميدهيم، باعث ميشود که به نشانه های غیر زبانی دیگر، مثل حالتهای مختلف صورت دقت زیادی نداشته باشیم."
اما شايد در پس اين ناتوانی ما، يک استراتژی مهم برای ادامه زندگی (اجتماعی) نهفته باشد. در جامعه پر از دروغ انسانی، برای کسی که روی حقیقت دقت بیش از حدی نشان میدهد، اين خطر وجود دارد که به گوشه ای رانده شود.اينجا و آنجا نديده گرفتن دروغهای ديگران، جزء ثابتی از راههای ارتباط بين انسانهاست-چه ما خوشمان بيايد،چه نيايد. بلا ده پاولو در حين تحقيقات خود در يک دبيرستان آمريکايی مشاهده کرد که نوجوانانی که در برابر دروغ حساسيت زيادی نشان مي دهند، در بين دوستان يا حتی معلمين خود به عنوان اشخاص غير اجتماعی شناخته مي شوند. اکنون دانشمندان عقيده دارند که در پس همه دروغهای کوچک روزانه، پروسه های پيچيده فکری نهفته است، و بدون آنها زندگی انسانها در کنار هم اصلا ممکن نمي بوده است.
ولی در مورد دروغ گفتن به قصد جنايت چه ميگوييم؟ آيا از اصلی مطلق حرف مي زنيم وقتی می گوييم دروغ گفتن جزئی از وجود ما و نشانه هوش اجتماعی ماست؟ مسلما نه! چون ديگر در آنصورت مساله فقط بر سر يک دروغ ساده نيست،بلکه سر جنايت و تجاوز به حقوق ديگران است.
به هر حال قضاوت اخلاقی در مورد دروغگو را علم هم نمی تواند کنار بزند، همانطور که نمي تواند تناقض و پارادوکس داستان زاغ دروغگو را حل کند: زاغ دروغگو مي گفت،همه زاغها هميشه دروغ مي گويند!
با تلخيص و تحريف
نويسنده:اولريش کرافت ۵، پزشک و همکار دائمی مجله "مغز و روح"
انتشار: مجله "مغز و روح" ۶، شماره ۱، سال ۲۰۰۳
۱-Daniel Langleben
۲-Paul Ekman
۳-‌Bella Depaolo
۴-Nancy Etcoff
۵-Ulrich Kraft
۶-Gehirn & Geist, Nr.1 /2003

پ.ن.: ولی ببينيد، بعضی از دروغها رو هيچ جوری نميشه قالب کرد! مثل دروغ منجی آخرالزمان!

 
Home
Email
 
 
 

در باب همدلی

دام هارمونی (۲)

‌دام هارمونی (۱)

سرچ می‌‌کنی‌ یا هنوز فکر می‌‌کنی‌؟

آیا اندرز خوبی به ذهنت رسیده است؟...آنرا پیش خودت نگه دار!

هنر با خود تنها بودن

چطور با موفقیت شکست بخوریم

هنر معذرت خواهی (۲)

هنر معذرت خواهی (۱)

ترس از رابطه (۲)

ترس از رابطه (۱)

دام کمال‌گرايی (۲)

دام کمال گرایی(۱)

خشونت خانگی علیه زنان

از خاطره و حافظه (۱)

تمجيد‌های مورد ترديد

آخر اشتباه من کجاست؟

ترس مردان از احساسات

دو تا در عشق کافی نيستند

شما یك ایمیل جدید دارید

ای لحظه، بمان!

حیوون سكسی و دغدغه مسئولیت!

هنر دعوا کردن (۲)

هنر دعوا کردن(۱)

کافکای عاشق پیشه

اخلاق(۲)

اخلاق (۱)

روابط موازی(۲)

روابط موازی(۱)

کمی هم از مردان بشنویم!

اسطوره خون آشامها

آیا پول خوشبختی می آورد؟

فیلسوفهای کوچک، سوالهای بزرگ

به ایدز شانس ندهیم

سکسوالیته ( ۳): اولین بار-قسمت اول

تاپ سیکرت(۲)

و همین لباس زیباست نشان آدمیت؟

تاپ سیکرت(۱)

طنز

آزمایش میلگرام…

خوشبختی دوستی واقعی

هنر بزرگ شدن

سکسواليته (۲) : زنان و خود ارضايی

وقتی عشق سردتر مي شود

قدرت اکثريت

هنر، برای خواستگاری

سکسواليته(۱) : پدوفيلی

وبلاگ: هر نفر يک ناشر؟

شستشوی مغزی

وحشت زده

قویترین میل جهان

شانس

رويا(۲)

رويا(۱)

چند کلمه حرف حسابی!(۲)

دخترهای حرف گوش کن، پسرهای شرور

چند کلمه حرف حسابی!(۱)

دروغ(۲)

دروغ(۱)

…انتقام

زیبایی(۳)

زیبایی(۲)

زیبایی(۱)

 
Enter your Email


Preview | Powered by FeedBlitz
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  • August 2004  
  • September 2004  
  • October 2004  
  • November 2004  
  • December 2004  
  • January 2005  
  • February 2005  
  • March 2005  
  • April 2005  
  • May 2005  
  • July 2005  
  • August 2005  
  • September 2005  
  • October 2005  
  • November 2005  
  • December 2005  
  • February 2006  
  • March 2006  
  • May 2006  
  • July 2006  
  • September 2006  
  • November 2006  
  • December 2006  
  • January 2007  
  • February 2007  
  • March 2007  
  • April 2007  
  • May 2007  
  • September 2007  
  • October 2007  
  • February 2008  
  • May 2008  
  • July 2008  
  • August 2008  
  • November 2008  
  • February 2009  
  • March 2009  
  • May 2009  
  • September 2010  
  • April 2011  
  • April 2012  
  • July 2013  
  • May 2014  
  • November 2014  
  • December 2014  
  • February 2015  
  • March 2015  
  • July 2015  
  • August 2015  
  • November 2015  
  • December 2015  
  • February 2016  
  • August 2016  
  • February 2017  
  • May 2017  
  •